موتکورت نوعی از المپیاد در رشته حقوق است و دانشجویان حقوق در این مسابقات طی دورههای بسیار فشرده آماده میشوند تا بتوانند در دعاوی بینالمللی شرکت کنند. شرکت در این مسابقات باعث میشود دانشجویان حقوق ضمن تعلیم دانش حقوق به صورت تئوری، به صورت عملی و کاربردی نیز این علم را فرا بگیرند و از نزدیک با فرآیند پیچیدگیهای دعاوی بینالمللی آشنا شوند.
دانشجویان دانشکده حقوق علامه طباطبایی که برای اولینبار در مسابقات موتکورت شرکت کرده بودند هرچند از صعود به مرحله نهایی بازماندند اما به سبب تلاش و پشتکار فراوان خود توانستند در اوج ناباوری همگان، جایزه روح ویسموت را از آن خود کنند. هرچند این دانشجویان با دغدغههایی از قبیل کمبود منابع تحقیقاتی و مشکلات بسیاری مواجه بودند اما توانستند نام کشور ایران و پشتکار دانشجویان ایرانی را به دنیا نشان دهند. مسعود محبوب، امیر حسین تنهایی، نیما نصراللهی شهری و علی نعیمی ذاکر، با مربیگری علی دهدشتی وکیل پایه یک دادگستری اعضای تیم شرکت کننده در مسابقات ویسموت بودند که فرصتی یافتیم تا بیشتر در مورد این مسابقات از آنها جویا شویم.
آقای دهدشتی مسابقات ویسموت چه مسابقاتی است و در کدام کشور برگزار میشود؟
موتکورت نوعی از المپیاد در رشته حقوق است و دانشجویان حقوق در این مسابقات طی دورههای بسیار فشرده آماده میشوند تا بتوانند در دعاوی بینالمللی شرکت کنند. سال گذشته برای اولین بار پیشنهاد شرکت در مسابقات ویسموت را به دانشگاه طباطبایی ارائه کردیم. شرکت در این مسابقات باعث میشود دانشجویان حقوق ضمن تعلیم دانش حقوق به صورت تئوری، به صورت عملی و کاربردی نیز این علم را فرا بگیرند و از نزدیک با فرآیند پیچیدگیهای دعاوی بینالمللی آشنا شوند. با موافقت دانشگاه علامه طباطبایی و پیگیریهای لازم ۵ نفر از دانشجویان بهعنوان اعضای تیم ویسموت ایران معرفی شدند.این مسابقات هرساله در کشور اتریش برگزار میشد. اما از سال ۲۰۰۵ به جهت افزایش تیمهای شرکت کننده کشور اتریش به تنهایی نتوانست این مسابقات را برگزار کند و در حال حاضر ویس موت شرقی در کشور هنگکنگ و ویسموت غربی در اتریش برگزار میشود. این مسابقات معتبرترین و بزرگترین المپیاد حقوق تجارت بینالملل است.
این مسابقات چگونه برگزار میشود؟
این مسابقات در واقع شبیهسازی یک دیوان بینالمللی است و موضوع آن معمولا اختلاف دو شرکت در دو کشور مختلف، بر سر قرارداد خرید و فروش(بیع) است. در این راستا تیمهای شرکت کننده باید وارد این دعوی شده و از طرفین دعوی دفاع کنند. هرسال اولین جمعه اکتبر پرونده مسابقه منتشر میشود. پس از انتشار پرونده همه تیمها ۱۰ هفته فرصت دارند تا لایحه دفاعیه خواهان را تنظیم و از خواهان دعوی دفاع کنند. به طور معمول دانشجویا ن در دانشگاه، طرز نوشتن لایحه را آموزش نمیبینند ولی در این مسابقات دانشجویان یاد میگیرند لایحهای بنویسند که هم تاثیرگذار (به صورت موثر استدلال ها را به طرف منتقل کند) باشد و هم بتواند دیوان داوری را قانع کند البته باید نگارش این لوایح مطابق با استانداردهای بینالمللی نگارش حقوقی باشد.
چه سطح علمی از دانشجویان میتوانند در این مسابقات شرکت کنند؟
همه دانشجویان از تمام سطوح میتوانند در این مسابقات شرکت کنند؛ اکثر اعضای تیم ما در مقطع کارشناسی ارشد بودند به غیر از یک نفر که دانشجوی دکترا بود. البته تنها شرط شرکت در این مسابقات این است که افراد شرکت کننده، سابقه وکالت و انجام امور حقوقی نداشته و دانشجو باشند.
با توجه به اینکه تیم ایران اولین بار بود که در این مسابقات شرکت میکرد برخورد دیگر کشورها با آن چگونه بود؟
به دلیل اینکه تا به حال تیمی از کشور ایران در این مسابقات شرکت نکرده بود ما از آموزشها و امکانات لازم برای شرکت در این مسابقات محروم بودیم، اما با پیگیریهای فراوان و درخواست مساعدت از سایر دانشگاههای جهان حمایت گسترده بینالمللی شامل حال تیم ما شد. اینکه تیم ایران برای اولینبار در رقابت مهم بینالمللی شرکت میکرد برای بسیاری از افراد در سراسر دنیا انگیزه کمک و مساعدت بود؛ مربیان و اساتید بزرگ خارجی به تیم ما کمک کردند از جمله این اساتید، رئیس مرکز داوری آمریکا و داور بینالمللی آمریکا، فیلیپری که مربیگری تیم ما را نیز برعهده گرفت و در نهایت چند دانشگاه از آلمان و کانادا هم به ما کمک کردند.
لطفا در مورد روند مسابقه بیشتر توضیح دهید .
ما ۶ ماه تمام شبانه روزی درحال تمرین و کار و مطالعه بودیم. ما برای نوشتن لایحه دفاع از خواهان، نیاز به منابع گسترده حقوق تجارت بینالمللی و همچنین دانستن سابقه آرای داوری داشتیم و اینکه باید با نگارش درست لایحه آشنایی پیدا میکردیم. ما برای تنظیم لایحه دفاعیه خواهان با تلاش بسیار زیاد، لایحه ۷۵ صفحهای تنظیم کردیم. پس از نوشتن این لایحه (که حدودا ۱۰ بار آن را بازنویسی کردیم) همه تیمها یک هفته استراحت داشتند. پس از استراحت تیمها، با قرعه کشی لایحه هرتیم را به تیم دیگر دادند تا در پاسخ به لایحه خواهان لایحه خوانده بنویسند. برای مثال لایحه تیم کشور ما را به یک تیم اسپانیایی و لایحه تیم اسپانیایی را به تیم ما دادند . نحوه قرعه کشی و قرار گرفتن تیم ها در مقابل به این صورت است که کشور های مختلف با فرهنگ ها و نظام های حقوقی گوناگون در برابر یکدیگر قرار بگیرند تا تبادل فرهنگی حقوقی صورت گیرد. پس از دریافت لایحه تیم رقیب همه تیمها ۶ هفته فرصت دارند تا لایحه خوانده را تنظیم کنند که البته کار بسیار مشکلی بود اما با توکل به پروردگار لایحه دوم نیز با دقت تنظیم و ارسال شد. پس از ارائه لایحه خوانده این بار تیمها ۸ هفته فرصت داشتند تا خود را برای مرحله دفاع شفاهی آماده کنند یعنی باید به صورت شفاهی در جلسه رسیدگی از خواهان و خوانده دفاع میکردیم که البته این مرحله در وین انجام میشد. لازم به ذکر است که بچهها در این مرحله کاملا آماده و به تمام لایحه و منابعی که استفاده شده بود مسلط بودند.
در مورد مرحله شفاهی بیشتر توضیح دهید.
البته مرحله شفاهی بسیار سختتر از مرحله نوشتن لایحه بود. در این مرحله تمام حرکات و برخوردها مانند راه رفتن، لباس پوشیدن، صحبت کردن، نشستن و رعایت اصول اخلاق حرفهای در نظر پنل داوری تاثیر داشت. هر تیم هم نیم ساعت برای دفاع شفاهی فرصت داشت. ما باید لایحهای را که نوشته بودیم با زبان انگلیسی، در نیم ساعت بدون اینکه حتی نگاهی به نوشته بیندازیم ارائه کرده و داوران را قانع میکردیم. .البته ما با تنظیم سناریوهای مختلف خود را برای پاسخگویی به سوالات پنل داوری و همچنین استدلالهای تیمهای مقابل کاملا آماده کرده بودیم .البته لازم به ذکر است در جریان تمرینات خود برای آمادگی بیشتر، حدود ۲۰ مسابقه تمرینی با تیمهای برتر دنیا داشتیم؛ یکی از این مسابقات تمرینی در نیویورک برگزار میشد که مربی آمریکایی تیم، فیلیپری بسیار تلاش کرد که تیم ایران هم در این مسابقات تمرینی حضور یابد. البته همه تیمها به صورت حضوری در این مسابقات شرکت کردند ولی تیم ایران به صورت غیرحضوری و از طریق آنلاین در این مسابقات شرکت کرد. در جریان این دور تمرینی با تیمهای دانشگاه هاروارد و نیویورک رقابت کردیم که بسیار برای تیم موثر بود و باعث بالا رفتن اعتماد به نفس شد. پس از چهار هفته برای حضور در دور شفاهی ایران را ترک کردیم؛ ابتدا برای چند دوره تمرینی به لاهه رفتیم، دیوان بینالمللی داوری میزبان یک دوره مسابقات تمرینی در کاخ صلح بود و حدود ۶۰ تیم درخواست شرکت داشتند که از میان آنها ۱۰کشور انتخاب شدند. ما در آن مسابقات با اختلاف بسیار کم از رقبا (به لحاظ فاصله بسیار کم امتیازات) هفتم شدیم؛ پس از آن در مسابقات تمرینی بلگراد بین ۷۰ تیم پنجم شدیم که باعث اعتماد به نفس بالای تیم شد.
پس از مسابقات تمرینی نوبت به مسابقه اصلی رسید؟
سه روز قبل از شروع دور شفاهی به وین رسیدیم. ما این سه روز از خانه خارج نشدیم و فقط تمرین میکردیم تا با جمعبندی همه تمرینات و آموختهها به بهترین.سطح آمادگی برسیم. با شروع دور شفاهی ما با ۴ تیم مسابقه دادیم؛ دور اصلی هر تیم ۴ بار مسابقه میدهد؛ دوبار باید از خواهان و دوبار باید از خوانده دفاع کند. تیمهای مختلف استراتژیهای مختلف در این ۴ دور مسابقه داشتند یعنی آنها یک تیم برای دفاع از خواهان و یک تیم نیز برای دفاع از خوانده داشتند که این تیمها باهم تمرین میکردند اما تیم ما به لحاظ محدود بودن تعداد نفرات( تیم ما ۵ نفر بود) و شرایط خاص، هم از خواهان و هم از خوانده دفاع میکرد. در واقع آقایان امیرحسین تنهایی و نیما نصراللهی شهری این کار را بر عهده داشتند. نگه داشتن این بچهها از لحاظ روانی و عدم استرس در چند روز مسابقه، کار مشکلی بود. این دونفر باید ساعت ۸ صبح از خواهان و ساعت دو بعداز ظهر از خوانده دفاع میکردند که فاصله کمی بود.
جایزه روح ویسموت چگونه به تیم ایران اهدا شد؟
پس از حذف تیم ایران، ما برای مشاهده و حمایت تیم دانشگاه اتاوا که در نهایت به مقام قهرمانی رسید به سالن اجتماعات دانشگاه وین رفتهبودیم. در جریان اعلام نتایج تیمهایی که به مرحله نیمه نهایی راه یافته بودند ناگهان پروفسور کرول(رئیس هیات برگزاری ویسموت) گفت میخواهم برای اولین بار در تاریخ ویسموت، جایزهای را اعلام کنم که به تیمی تعلق میگیرد که به واقع روح ویسموت را نشان داد؛ این جایزه به دانشگاه علامه طباطبایی ایران تعلق میگیرد. ما واقعا شوکه شده بودیم.
بهنظر شما دلیل اهدای این جایزه چه بود؟
بنده فکر میکنم تیم ما واقعا تیم جهانی بود به دلیل اینکه امکانات و اطلاعات ما دراین مسابقات بسیار کم و محدود بود؛ بسیاری از افراد وقتی انگیزه و تلاش و پشتکار ما را میدیدند بدون هیچ چشمداشت ما را حمایت میکردند، فقط به چند نمونه اشاره میکنم: مرکز داوری دوبی به ما اجازه داد در دوره ای که پروفسور پیتر کلوس برگر یکی از سرشناس ترین اساتید داوری جهان در آن مرکز برگزار میکرد به صورت رایگان شرکت کند. آقای کریس آلبرتی، رئیس مرکز داوری آمریکا شخصا چند جلسه آموزش نگارش حقوقی برای ما برگزار کرد. آقای پروفسور آنتونی دیمسیس، مربی تیم اتاوا در نگارش لوایح و در هنگام تمرینات شفاهی به صورت منظم به تیم مشاوره می داد و بسیاری افراد دیگر شامل لیست بلندی از بسیاری از کشورها و دانشگاههای جهان.
شما گفتید تعداد نفرات تیم ما کم بود ، چرا؟
زیرا راضی و قانع کردن افراد برای اینکه در این مسابقات شرکت کنند بسیار سخت بود؛ کسی در ایران چیزی در مورد ویسموت نمیدانست و همچنین افرادی که تسلط کافی به زبان انگلیسی داشته باشند هم کم بودند.البته ما معتقدیم با معرفی این مسابقات در رسانهها، دانشجویان به اهمیت این نوع مسابقات بیشترپی خواهند برد و میدانند این موقعیت استثنایی بدون هزینه زیاد، دستاورد بزرگ آموزشی برای آنها به همراه خواهد داشت. طی این سالها افراد زیادی برای تحصیل به کشورهای انگلیس و فرانسه و … رفتند و هزینه هنگفتی صرف کردند یا از طرف وزارت علوم بورسیه شدند اما دانشجویان در این مسابقات در معرض آموزشی عملی با سطح علمی بسیار بالا قرار میگیرند. خوشبختانه ریاست محترم دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامهطباطبایی متخصص امر داوری و قاضی سابق دیوان داوری ایران و آمریکا بودند و اهمیت شرکت در این مسابقات را کاملا درک میکردند و بزرگترین مشوق و پشتیبان ما بودند. وقتی موضوع را با ایشان در میان گذاشتیم دانشگاه را متقاعد کردند که بخشی از هزینههای ما را تقبل کند همچنین بنیاد فرهنگی مصلینژاد و شخص آقای مصلی نژاد نیز به ما کمک کردند البته بخشی از هزینهها را هم خوداعضای تیم تقبل کردند.
این مسابقات چه دستاوردی برای شما داشت؟
با توجه به اینکه رشته حقوق و وکالت مهارتمحور است بزرگترین مزیت این مسابقات این بود که دانشجویان حجم بالایی از اطلاعاتی که فراگرفته بودند را میتوانستند در عمل بهکار ببندند. ما در این مسابقات در فضای آکادمیک و حرفهای مطالبی را یاد گرفتیم که به هیچ وجه در فضای دانشجویی نمیتوانستیم یاد بگیریم و اینکه در هیچ کجای دنیا امکان دفاع همزمان هم از خواهان و هم از خوانده وجود ندارد که در این مسابقات ما این کار را با تمرین زیاد انجام دادیم؛ فایده آن این است که ذهن ما در با استدلالات هردو طرف دعوا آشنا میشود که هیچ وکیل حرفهای این تجربه را نخواهد داشت. ما متوجه شدیم با کشورهای بزرگ دنیا فاصلهای نداریم فقط منابع کافی در اختیار نداشتیم.
منابع و اطلاعات کافی در اختیار داشتید؟
خیر ، ما منابع کافی در اختیار نداشتیم . در این زمینه بسیاری از افراد درکشورهای مختلف به ما کمک کردند و منابع را دراختیار ما میگذاشتند. گاهی خواهش میکردیم ۲۰ الی ۳۰ صفحه از منابع را برایمان کپی و ایمیل کنند. گاهی نیز استدلال ها را خودمان میساختیم بعد متوجه میشدیم این استدلال در فلان کتاب وجود دارد. البته باید گفت دانشجویان ایرانی قدرت استدلال بالایی دارند و خیلی کارها از دستشان بر میآید.
آیا تیم ایران در مسابقات سال آینده نیز شرکت میکند؟
بله، یک تیم از سال گذشته تشکیل شدهاست. ما نیز تجاربی که در دوره قبل کسب کردیم را به این گروه انتقال میدهیم البته با این گروه مشغول فعالیت هستیم و امیدواریم این تیم سال دوم بتواند عملکردی بهتر از تیم سال گذشته داشته باشد و از اعتبار ایجاد شده و نام کشور ایران و دانشگاه علامهطباطبایی دفاع کند . با توجه به اعتبار ایجاد شده در دنیا، دانشجویان بسیاری متقاضی شرکت در این مسابقات هستند. امسال از یک خانم وکیل آلمانی خواستیم به عنوان مربی خارجی در کنار تیم باشد و دوست داریم فرهنگ شرکت در این گونه مسابقات در تمامی دانشگاههای ایران تسری یابد تا دانشجویان حقوق بتوانند در کنار فراگیری تئوری در این المپیادها از گنجینه بیبدیل آموزش عملی نیز برخوردار شوند.ما از رسانهها انتظار داریم به تشریح این مسابقات بپردازند و مردم و جامعه حقوقی را آگاه سازند که این مسابقات چه فرصت مهم و با ارزشی در اختیارشان قرار میدهد. ما در کشور در تمام زمینهها به خصوص رشتههای علوم انسانی استعدادهای بینظیری داریم.
و اما حرف آخر شما؟
در حال حاضر فضایی فراهم شده تا کشور ایران بتواند به فضای تجارت جهانی باز گردد و کشورهای دنیا تمایل دارند در ایران سرمایهگذاری کنند؛ پس کشور به افرادی نیاز دارد که در زمینه تجارت بینالمللی آموزش عملی دیده باشند تا بتوانند از منافع شرکتهای ایرانی و کشور ایران در مجامع بینالمللی دفاع کنند. این مسابقات بهترین فرصت است که دانشجویان ایرانی توانمند شوند تا بتوانند از منافع ایران دفاع کنند. باید فرهنگ حضور موثر در دیوانها و مراجع بینالمللی درکشور بومی شود تا در دعاوی بینالمللی نیازمند وکلای خارجی با هزینههای گزاف نباشیم. دانشجویان رشتههای تجارت بینالملل و حقوق بینالملل با شرکت در این مسابقات میتوانند به کشور کمک بزرگی کنند تا از وکلای خارجی بینیاز شویم.
منبع: روزنامه قانون. شماره ۶۵۴
بدون نظر! اولین نفر باشید